Skip Navigation or Skip to Content

De maatregel die winkeldieven liever niet zien

26 mei 2026
3 min leestijd

Winkeldiefstal, overlast, bekende gezichten die steeds terug komen. Voor veel retailondernemers is het dagelijkse kost. In Enschede besloten ondernemers het anders aan te pakken. Met resultaat. Henk-Jan van der Holst van EYESAFETY Security & First Aid Responders was betrokken bij de pilot van het collectief winkelverbod bij het eerste winkelgebied in Nederland. Zijn ervaring is duidelijk: “Dit had er tien jaar eerder moeten zijn.”

Van losse aanpak naar één lijn

“De maatregel van het collectief winkelverbod is hier destijds gestart vanuit de werkgroep Keurmerk Veilig Ondernemen,” vertelt Henk-Jan. “Voor de invoering werkte iedere winkel op zijn eigen manier en informatie bleef versnipperd. Elk weekend liep er politie in het winkelcentrum rond, omdat we het als beveiligingspartij niet aankonden. Met het collectief winkelverbod veranderde dit. Ondernemers in een winkelgebied trekken nu samen op. Iemand die de fout ingaat in één winkel, kan direct een verbod krijgen voor het hele gebied. Je zet met z’n allen één lijn neer. Dat maakt het verschil.”

Zo werkt het in de praktijk

“Het principe is simpel: wordt iemand betrapt op diefstal of ernstige overlast? Dan volgt een ontzegging. Bij een eerste overtreding gaat het vaak om een individuele ontzegging. Gaat iemand opnieuw de fout in, dan kan dit worden omgezet naar een collectief winkelverbod voor één of twee jaar. Komt iemand daarna toch terug? Dan is er sprake van huisvredebreuk. En dat levert een sterkere juridische positive op. Je hebt iets op papier, dus dan móet er gehandhaafd worden.”

Het effect: van 200 naar 40 incidenten

In een van de winkelcentra waar Henk-Jan werkt, was de overlast groot. Na invoering van het collectief winkelverbod veranderde dat snel. Het aantal ontzeggingen daalde van bijna 200 per jaar naar ongeveer 40. “Alleen al het idee dat iemand twee jaar niet meer welkom is in het hele gebied, schrikt af,” legt hij uit. “En misschien nog belangrijker: het verhaal verspreidt zich. De notoire winkeldieven kennen elkaar. Ze praten met elkaar en waarschuwen elkaar. De tamtam doet zijn werk dus snel.”

Meer rust op de werkvloer

“Het effect van deze maatregel zit niet alleen in cijfers,” legt Henk-Jan uit. “Deelnemende ondernemers en medewerkers ervaren vooral meer rust. Ze weten wat er spelt en delen informatie. In sommige winkelgebieden wordt zelfs live gedeeld waar een verdachte persoon zich bevindt, zodat we letterlijk kunnen volgen waar iemand loopt. Dat maakt je alerter én rustiger tegelijk.”

Werkt het altijd?

“Het collectief winkelverbod is geen wondermiddel. Overlast verdwijnt niet volledig, maar verplaatst zich naar andere gebieden. Winkeldieven stoppen niet ineens. Maar jouw winkelgebied wordt wel rustiger,” aldus Henk-Jan.

Waarom ondernemers meedoen

Weerstand onder ondernemers is er niet, vertelt Henk-Jan. “Iedereen was eigenlijk meteen positief. Dat komt doordat het concreet iets oplevert:

  • Zaken worden juridisch vastgelegd in een gezamenlijk system waar alle betrokken partijen in kunnen
  • De rust in het winkelgebied keert terug
  • Ondernemers zitten op één lijn en houden elkaar scherp

De kracht van deze maatregel zit ‘m in de combinatie van samenwerken en consequent handelen. Vaak merk je binnen een paar maanden al verschil.”

De boodschap van Henk-Jan is dan ook helder: “Ga hiermee aan de slag als je overlast ervaart. Ik durf te wedden dat je binnen een half jaar verschil merkt, mits iedereen meedoet en de gemaakte afspraken nakomt. En nog een tip: combineer het collectief winkelverbod met de SODA-regeling. Juist dat hakt er bij die mensen gigantisch in.”